साहित्य

इरानी सर्वोच्च धार्मिक नेता आयातोल्लाह रुहोल्लाह खोमेनीले मृत्युदण्डको सजाय सुनाएपछि झण्डै ३ दशकदेखि अर्ध भूमिगत प्रसिद्ध साहित्यकार सल्मान रुस्दी विस्तारै विद्रोही देखिन थालेका छन् । “म अब लुक्न चाहन्नँ,” पेरिस भ्रमणका क्रममा रुस्दीले भने । यी उपन्यासकारको जीवन सन् १९८९ फेब्रुअरी १४ मा सदाका लागि एकाएक परिवर्तन भएको थियो । इरानी धार्मिक नेता खोमेनीले रुस्दीको पुस्तक “दी सटानिक भर्सेज” इस्लाम विरोधी भएको जनाउँदै रुस्दीको हत्या गर्न “आदेश (फतवा)” जारी गरेका… पुरा पढौ

प्रगतिशील लेखक संघ नेपाल, मकवानपुरको सातौं जिल्ला सम्मेलनले शान्तिप्रिय वन्दनाको नेतृत्वमा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । शनिबारको सम्मेलनबाट उपाध्यक्षमा केशव समर्पण, सचिवमा विशाल अधिकारी, सहसचिवमा चिरञ्जिवी लामिछाने र कोषाध्यक्षमा डिबी बर्तौलालाई चयन भए । सम्मेलनमा अध्यक्ष आचार्यले संस्थाको कार्यप्रगति प्रतिवेदन र कोषाध्यक्ष नानीमैयाँ विष्टले आर्थिक प्रतिवेदन प्रस्तुत गरेका थिए । उद्घाटन कार्यक्रममा प्रलेसका केन्द्रीय उपाध्यक्ष खेम थपलियाले सत्ताधारीलाई जहिले पनि खबरदारी गर्दै सही बाटामा लैजानु लेखक तथा संस्कृतिकर्मीको दायित्व… पुरा पढौ

‘…तिम्रा हात कहाँ कहाँ बिकिसके ताली नमार्नु अब’ खचाखच भरिएको हलमा कविता सुन्न उपस्थित श्रोतालाई ताली नमार्न आग्रह गर्दै उनले आफ्नो कविता वाचनको थालनी गरे । नेपालमा सुस्ताउँदै गरेको छन्द कवितालाई नयाँ आयाम दिएर नवीन मोडमा लैजान निरन्तर लागिपरिरहेका युवा कवि सुदेश सत्याललाई पहिलो पटक पोखरामा उभ्याएको थियो नेपाली लेखक संघ कास्कीले । शनिबार कन्या क्याम्पसको सभाहलमा पोखराका साहित्यानुरागीमाझ उनले डेढ दर्जन कविता प्रस्तुत गरे । प्रेमको विषयलाई कृष्ण र… पुरा पढौ

कवि र गायिकाको पहिचान बनाएकी अम्बिका भण्डारीले शुक्रबार नयाँ परिचय बनाइन् । उनको पहिलो मुक्तक सञ्चयन ‘शिलाजित’ साहित्यकार सरुभक्तले लोकार्षण गरे । दामोदर पुडासैनी प्रतिभा पुरस्कार कोषले प्रकाशन गरेको संग्रहमा ८२ मुक्तक छन् । सरुभक्तले मुक्तक नेपाली साहित्यको लोकप्रिय र स्थापित विधा भइसकेको बताए । उनले भने, ‘अब मुक्तकलाई कसैले होच्याउन सक्दैन ।’ भारतका विख्यात कवि हरिवंश रायबच्चनका रुवाइयातको उदाहरण दिँदै उनले मुक्तक गेयात्मक पनि हुने उल्लेख गरे । नेपालमा… पुरा पढौ

गुरुङ समुदायको बाक्लो बस्ती रहेको पोखराका सबैजसो क्षेत्रमा गुरुङहरु क्रियाशील छन् । सरकारी सेवा र साहित्यमा भने यो समुदाय करिब उदासिन छ । यो उदासिनताले गुरुङ समुदायलाई एकतिर राज्य संयन्त्रको पहुँचबाट टाढा राखेको छ भने अर्काेतिर गुरुङहरुको संस्कार र संस्कृतिमा ह्रास पनि आएको छ । पछिल्लो समय आएको जागरणबाट यो समुदाय पनि अघि बढ्दै छ । पोखरामा गुरुङ साहित्यिक मञ्च नेपाल गठन भएको छ । संस्थाले अनेक गतिविधि गरी गुरुङ… पुरा पढौ

लोककवि अलि मियाँलाई यस वर्षको हेमराज पहारी स्मृति पुरस्कार प्रदान गरिने भएको छ । हेमराज पहारी स्मृति प्रतिष्ठानले सञ्चालन गर्ने यो पुरस्कारको राशि नगद १ लाख र ताम्रपत्र छ । लोककविलाई साहित्यकार पहारीको नवौं स्मृति दिवस फागुन १७ गते आयोजना हुने समारोहमा मरणोपरान्त सम्मानित गरिने हेमराज पहारी स्मृति प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष रीता न्यौपाने पहारीले बताइन् । साहित्यकार अनील पौडेल संयोजक र सदस्यद्वय नेपाल पत्रकार महासंघ कास्की अध्यक्ष दीपेन्द्र श्रेष्ठ र साहित्यकार… पुरा पढौ

फोनको घन्टी बज्यो ,अमेरिका बाट पासाको फोन रहेछ। 'अचेल पैसा ले कसरी चलुम भएको छ,स्कुलको फि पनि महंगो भएको छ, नया आर्थिक बर्ष बाट फि बढाउने निर्णय भयो रे!' फोनको औपचारिकता सुरु नहुँदै बोली लीना । दिन भर पेट्रोल पम्पमा काम गरेर आएको पासा धेरै भएको छैन लीनासँग गफ्फिने वानी पारेको ।  सन्जालबाट सुरु भएको उसको गफ हप्ता दिन नहुँदै टेलिफोनमा पुग्यो।भोली बिहानइ आइ एम इ जानु मैले १००० हजार… पुरा पढौ

प्रगतिशील लेखक संघ लमजुङ शाखाको अधिवेशनले १३ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति निर्वाचित गरेको छ । समितिमा वसन्त अधिकारी अध्यक्ष, कृष्णकुमारी रिमाल उपाध्यक्ष, सङ्गीता खत्री सचिव र रघुनाथ घिमिरे कोषाध्यक्ष छन् । सदस्यमा कमला के।सी, वेनबहादुर सुयँल, प्रेमबहादुर भट्टराई, स्थिर घिमिरे, काजीराम वस्नेत, तीर्थ गुरुङ, सम्झना चिलुवाल, शोभा थापा र मनुराम गुरुङ निर्वाचित भए । कार्यक्रमको अध्यक्षता कमला के।सी।ले गरेकी थिइन् । प्रगतिशील लेखक संघ देशभरका प्रगतिशील लेखकहरुको साझा मञ्च हो ।… पुरा पढौ

पत्रकार शिवहरि घिमिरेको पहिलो कृति ‘होचो ढोका’ सार्वजनिक भएको छ। स्वदेश प्रकाशनले बजारमा ल्याएको कृतिको पूर्वउप–प्रधानमन्त्री टोपबहादुर रायमाझी, संस्कृतिविद् डा. गोविन्द टण्डन, नागरिक दैनिकका प्रधानसम्पादक गुणराज लुइँटेल, संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशी तथा लेखककी आमा खुमकला घिमिरेले संयुक्त रुपमा सार्वजनिक गरे। पूर्वउप–प्रधानमन्त्री रायमाझीले इतिहासको खोज, रक्षा र विकासमा लेखक एवं पत्रकारको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको बताए। वास्तविक नागरिकको इतिहासले अझै पूर्णता नपाएकाले साहित्यकारको ध्यान त्यसतर्फ जानुपर्ने रायमाझीको जोड थियो। वाङ्मय शताब्दी पुरुष जोशीले… पुरा पढौ

लेखक प्रकाश सायमी बुधबार पोखरामा पाठकमाझ उभिए । भर्खरै प्रकाशित आफ्नो नयाँ कृति काठमाडौं मोन्ताज्को परिचर्चाका लागि उनी पोखरामा थिए । उनलाई सहजकर्ताको रुपमा उभिएर साथ दिँदै थिए अनुज कुलुङ । ‘पहिले—पहिले लेखकलाई दासको रुपमा लिइन्थ्यो,’ स्टेजमा चढेपछि सायमी गफिन सुरु गरे, ‘लेखकलाई लेखक होइन लेखनदास भनिन्थ्यो । विशेष गरी भारतमा ।’ आजकाल लेखकलाई उपल्लो दर्जामा राखिने उनले सुनाए । तर, आजकल आफ्नो कला देखाउने माध्यम धेरै भए पनि मेहेनत… पुरा पढौ