दृष्टिकोण

भूमिका संयुक्त राष्ट्रसंघीय जनसंख्या कोषले बिश्वको जनसंख्या पाँच अरब पुगेको उपलक्ष्यमा जुलाई ११ सन १९८७ देखि हरेक बर्ष विश्व जनसंख्या दिवसको रूपमा मनाउदै आइरहेको छ। विश्वब्यापी रूपमा मनाइने यो दिवस बिश्व जनसंख्या र त्यससम्बन्धी उपलब्धि, चुनौती र समाधान सम्बन्धी विषयवस्तुहरूलाई हरेक राष्ट्रले आफ्ना बिकाश कार्यक्रमसंग जोडेर समाधान गर्दै सहशताब्दी बिकास एवं दिगो (२०३०) बिकासका लक्ष्यहरु पुरा गराउनको लागि ध्यानाकर्षण गराउने गर्दछ। यस बर्ष अर्थात सन् २०२६ को विश्व जनसंख्या दिवसको… पुरा पढौ

मंसिरको सरुआती शीतलतासँगै ताल वाराही माध्यमिक विद्यालयको व्यवस्थापन समितिको नेतृत्व सम्हाल्दा मनमा एउटा फरक हुटहुटी र विद्यालयलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने दृढ सङ्कल्प थियो । ६ महिना मात्र यो विद्यालय व्यवस्थापन समितिको नेतृत्व गर्ने अवसर पाएँ । यो समय एउटा सामाजिक काम गर्ने हुटहुटी बोकेको व्यक्तिका लागि निकै छोटो समय हो । यद्यपि कुनै पनि पल खेर नफाली अत्यन्तै सघन रूपमा काम अगाडि बढ्यो । यो यात्रा जेठ १० गतेसम्म आइपुग्यो… पुरा पढौ

फेवाताल संरक्षणको नाममा कुनै वैज्ञानिक र हाइड्रोलोजिकल अध्ययन बिना, केवल कसैको व्यक्तिगत सनक र हचुवाको भरमा लगाईएको ६५ मिटर मापदण्ड र सोही आधारमा मध्यरातमा नागरिकहरू सुतिरहेको अवस्थामा 'डोजर आतङ्क' मच्चाईएकाे छ। राज्यको यो अदूरदर्शी कदमले पोखराको पर्यटन ,अर्थतन्त्र, सामाजिक संरचना र नागरिकको संवैधानिक हकमाथि गम्भीर असरहरू निम्त्याउने छ । १. ऐतिहासिक र सांस्कृतिक पहिचानमाथि प्रहार:यो क्षेत्रमा १०० वर्षभन्दा अघिदेखि बसोबास गरिरहेका पुराना गुरुङ बस्ती र आफ्नो पुर्ख्यौली पेसा सहित जीविकोपार्जन… पुरा पढौ

विगत तीन दिनयता करिब हजार जनासँग फोनमा कुरा भयो । त्यति कै संख्यामा म्यासेज हेरेको छु । त्यसमा अधिकांश पार्टीका कमरेडहरू र केही शुभेच्छुक मित्रहरू रहनु भएको छ । कुराकानीका क्रममा सुझाब, टिप्पणी, बिरोध, आक्रोश, हतासा, निरासा, संभावना, उपाय, दृढ़ता, जोशलगायतको मिश्रित र विविधतायुक्त धारणाहरू पाएको छु । बोल्नु पर्‍यो, पहल लिनु पर्‍यो भनेर प्रेरणादायी अनि दबाबयुक्त कुरा पनि सुनेको छु । विस्तृतमा केही दिन पछि भन्ने छु । अहिलेलाई… पुरा पढौ

बढी दोष , घर खोक्र्याएर सन्तानलाई अलपत्र पारी भाग्नेहरुको हो , सिरक ओढेर बस्नेहरुको हो । अलिअलि दोष त यिनै गगन बिश्व प्रकाशहरुको केही झर्छ की भनेर ढुकेर बस्ने ,नबोल्नेहरुको पनि हो । देउवा आरजु & co बाट गगनजीले जहां छोयो वहीं च्यात्तिने , सिउन पनि नमिल्ने मक्कीएको कांग्रेस लिएका थिए । तै बिशेक के जति सकिन्थ्यो गरे , के गरुन बरा…! प्रतिघण्टा घण्टी हेरेर काम गर्ने हजारौं घण्टे मजदुरहरु… पुरा पढौ

विश्वले हरेक दशक लोभलाग्दो फड्को मार्दा हामी भने देशको व्यवस्था र अवस्था बदल्ने यात्रामै छौं । सात दशकमा पनि पूरा नभएको हाम्रो परिवर्तनको आकांक्षाकै बिच यही २१ गते आमनिर्वाचन हुँदै छ । कहिल्यै नसोचेको महासंकट झेलेपछि हुन लागेको यो चुनावमा ६८ पार्टीका ३४०६ उम्मेदवार चुनावी मैदानमा छन् । समानुपातिकमा १२७० उम्मेदवार छन् । समानुपातिकमा कुन पार्टी र प्रत्यक्षमा कस्ता उम्मेदवार छान्ने ? त्यसका केही आधार र मापदण्ड सुझाउनु यो लेखको… पुरा पढौ

सर्वप्रथमतः लोकतन्त्र दिवसका पावन अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु । हामीले लोकतन्त्र प्राप्तिका लागि विभिन्न कालखण्डमा भएका जनआन्दोलनहरूमा जीवन आहुति दिने ज्ञात–अज्ञात सहिदहरूको योगदानलाई सधैँ उच्च सम्मानका साथ स्मरण गर्नुपर्छ । उनीहरूको त्याग र बलिदानले नै आजको उपलब्धि सम्भव भएको हो । तसर्थ, उनीहरूको योगदानको सम्मान गर्दै लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यतालाई व्यवहारमा उतार्नु हाम्रो साझा जिम्मेवारी हो । लोकतान्त्रिक संस्थाहरूलाई सुदृढ गर्दै संविधानको… पुरा पढौ

गाउँमा केही अपरिचित मान्छेहरू आए। अपरिचित मान्छेहरू देखेपछि जो–कोही बच्चाहरू पनि रमाइलो मान्छन्। गोमालाई पनि रमाइलो लाग्यो। चुलबुले स्वभावकी गोमा नाच्न–गाउन पनि सिपालु थिइन्। रेडियोमा बासुदेव मुनालले चलाउने बालकार्यक्रम नबिराई सुन्थिन्। गीत–कविता भनेपछि हुरुक्कै हुन्थिन्। छिमेकीमा डुल्दा पनि गीत गाउँदै डुल्ने गोमाको स्वभाव ती अपरिचित मान्छेहरूलाई मन पर्‍यो। लमजुङको भलायखर्क गाउँमा माओवादीको राम्रै प्रभाव थियो। रातिराति गाउँमा गोष्ठीहरू हुने गर्थे। हतियार उठाएर जनयुद्ध सुरु गरेको माओवादीले बालबालिकालाई पनि रचनात्मक कार्य… पुरा पढौ

जनआन्दोलन र जनयुद्धको जगमा लोकतन्त्र स्थापना भएपछि कास्की १ को चुनावी परिदृश्य भिन्न, भिन्न खालको रहँदै आएको छ । कास्की १ मा २०६४ को पहिलो संविधानसभा र २०६५ को उपनिर्वाचनमा तत्कालीन नेकपा (माओवादी)का उम्मेदवार विजयी भएका थिए । दोस्रो संविधानसभामा कांग्रेसले जितेको यो क्षेत्रमा गणतन्त्रपछिका दुई निर्वाचनमा एमालेका उम्मेदवार विजयी बने । जेनजी विद्रोहपछि सिर्जित नयाँ परिस्थितिमा यहाँ पार्टीको तेस्रो जित निकाल्न नेकपा नेता राजकाजी गुरुङ (करण) चुनावी मैदानमा छन्… पुरा पढौ

केही अनुज–अनुजाहरू सोधिराख्नु हुन्छ । विशेषगरी अघिल्लो निर्वाचनमा रास्वपाले प्रदेशमा आफ्ना उम्मेदवारहरू नउठाउनु, व्यक्तिगत रूपमा रविजी र बालेनले समेत प्रदेशको मतपेटिकातिर आँखा पनि नलगाएको घटना सम्झना हुनेले यी प्रश्न गर्नु स्वाभाविक हो । म चाहिँ सधैँ प्रदेशको पक्षमा थिएँ र छु । प्रदेश किन यतिविधि बदनाम भयो भनेर सोच्नु भएको छ? कुनै पनि सरकारको महत्व उसले जनताको जनजीविकासँग जोडिएर जनतासँग गर्ने संवादका कारण कम–बढ हुन्छ । यस्तो संवाद सरकारले आफ्ना… पुरा पढौ