साहित्य

हे भानु !हटाऊ मनको कालो बादलउठाऊ अज्ञानताको घुम्टोपन्साऊ अनेकताका रेखाहरूमिलाऊ अनेकतामा एकतालेख फेरि सीता र रामका गाथाहरू !बाँध एउटा नभत्किने सेतुकिनभने अब फेरि खन्नु छतिर्खाएका काकाकुलहरूको प्यास बुझाउनेभावनाका इनारहरू । धेरै खनिए काव्य र साहित्यका कुवाहरूकविताका धारा र पाटी-पौवाहरूको त हिसाब छैनतर छन्द र अलङ्कारअनुप्रास र विभक्तिसन्धि र विच्छेदबर्खासितै सुक्यो,अर्को हिउँदमाहलन्त र विसर्गलाईबेहोस पार्नेइन्द्रजीत फेरि देखा पर्ने छ । हे रवि !अझै एउटा हनुमान जन्माउनपवन बन, नभए पनिकम से कम… पुरा पढौ

१. केवल आवाज विहिनको आवाज बनिदिनेमात्र होसिधासाधा लुटिएको हरहिसाब गनिदिनेमात्र होकसले आफ्नो गालामा छाम्छ मलाई के मतलव ?मैले त चोरको दारीमा सिन्का छ भनिदिनेमात्र हो । २. सडकमा कुर्लिन्छ सत्तामा पुगेपछि बोल्दैनकसैले आफ्नो कुर्सीमाथि जोखिम मोल्दैनकाण्डसँग काण्ड साट्ने थलो हो सिहंदरबारभ्रममा नपरौं कसैले कसैको फाइल खोल्दैन । ३. भाडाको भीडलाई एक्लो मान्छेले चुनौती दियोभाषण होइन काम देखाउछु भन्ने प्रतिज्ञा लियोमुर्दाहरु मिलेर चारैतिरबाट प्रहार गरिरहेछन्जब राजधानीमा एउटा केटो जिउँदो निस्कियो । पुरा पढौ

नारा र जुलुसको आगो बिनाउसले सित्तैमा छरिदियोएउटा रङदिगन्तसम्म हरियो। जीवनको समर्थन गर्छ ऊबाँचोस ऊ अनि उसका सहोदर प्राणी। आज ऊ थकित छआफ्नो छातीमा विज्ञानिकका कति सूत्रहरू टाँसेरप्रगति र विकासका चित्रहरूटुलुटुलु हेर्दैमौन बस्छ एउटा ग्रहउसको आयुरेखाको लम्बाइठम्याउन नसकेर। ऊ रेटिएको छ कतै धर्मकतै विज्ञानको खोजको नाटककोनिपीडित पात्र बनेरअचेतन समाजको ताण्डवमाजङ्गल फाँडिएविलुप्त भए नदीहरायो चराको चिरबिर। पिठ्युँमा बोकेको छ रापिलो घामनुहाएको छ अम्ल पानीलेप्रसादको रूपमा खाँदैछक्यामिकेलको हलाहलयो निलकण्ठ ग्रह। वर्षको एकदिन समर्पित… पुरा पढौ

देशका लागि यो गणतन्त्र नेताको कमाउने भाँडो भयोअब त जनतालाई यही गणतन्त्र बेकारको घाँडो भयोगणतन्त्रको नाममा देशमा छाडातन्त्र भएको छ सरकारजनतालाई शोषण गरी तिम्रैमात्र पेट घ्याम्पे डाँडो भयो। तिम्रै तस्बिर आउँछ नजरमा कसरी सम्हालुँआत्तिन्छ मन् भेट्ने तरखरमा कसरी सम्हालुँतिमी क्षितिज पारी म वारी सम्भव नै भएन,तड्पी रहेकोछु पापी शहरमा कसरी सम्हालुँ ? पुरा पढौ

गणतन्त्र दिवसको अवसरमा कोकोम्हेन्दो साहित्य समाज कास्कीको आयोजना र पोखरा महानरपालिकाको व्यवस्थापनमा तामाङ भाषाको रचना वाचन तथा साहित्यिक विमर्श कार्यक्रम भएको छ । कार्यक्रममा आदिवासी जनजाति समुदायका सामाजिक अभियन्ता एवम् युवा नेता पूर्ण ह्योल्मो लामाले लामाले कुङामा दीप प्रज्वलन गरी कार्यक्रमको उद्घाटन गरेका थिए । उनले कोकोम्हेन्दो साहित्य समाजले शुरुवातदेखि आजसम्म गरेका कार्यक्रम सराहनीय रहेको जनाए । साहित्यका क्षेत्रमा बलियो पकड राख्न सकेको खण्डमा उक्त समुदायको भाषा, संस्कार र संस्कृति… पुरा पढौ

गीत नै शायद साहित्यको सबैभन्दा बढी सुनिने, गुन्गुनाइने र लेखिने विधा हो। नेपाली गीतिक्षेत्रमा समयसापेक्षित थुप्रै गीतकारहरू सुनिन्छन्, देखिन्छन् । गीत ठानिएका ती सबै सामग्री गीतै हुन् वा होइनन् भन्ने कुरा सामान्यत गीतितत्त्वहरूका आधारमा छुट्ट्याइने कुरा हो। अर्थात् गीतलाई यसका केही मानक लक्षणहरूले नै साहित्यका अरू विधाबाट भिन्न राख्छ। गीतिकृतिहरूको गीतकारपरक वा व्यक्तिपरक परिचयात्मक सामान्य समीक्षाबाहेक खास अध्ययन भएको पाइदैन। साहित्यका अन्य विधाहरूको जस्तै गीतको पनि शुद्ध कृतिपरक समालोचना, विश्लेषण… पुरा पढौ

गीतकार शिव पलाँसको गीति सञ्चयन ‘माया गर्नुको अर्थ’माथि परिचर्चा गरिएको छ । स्याङ्जाको किचनास घर भएका सर्जक पलाँस अहिले नर्थ क्यारोलिना, अमेरिकामा बसोबास गर्छन् । नेपालसहित विश्वका विभिन्न सर्जक, समीक्षकले अनलाइन माध्यमबाटै पुस्तकको चर्चा गरेका हुन् । गैरआवासीय नेपाली संघ राष्ट्रिय समन्वय परिषद अमेरिका, नेपाली भाषा, साहित्य समिति (२०२३–२०२५) ले पुस्तक चर्चाको अवसर जुटाएका हुन् । कार्यक्रममा नेपाल, अमेरिका, क्यानडा र बेलायतका साहित्यकारहरु सहभागी थिए ।अग्रज कवि तथा गीतकार लालगोपाल… पुरा पढौ

साहित्यकार प्रकट पगेनी ‘शिव’को पोखराको मणिपाल शिक्षण अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । सोमबार बेलुकाबाट भेन्टिलेटरमा उनको उपचार भइरहेको र अवस्था गम्भीर रहेको अस्पताल प्रशासनले जनाएको छ । रुपा गाउँपालिका वडा नम्बर ५, देउराली घर भएका शिवका गीत र गजलका कृति प्रकाशित छन् । साहित्यकार तीर्थ श्रेष्ठले पगेनीको अवस्था गम्भीर र स्थिर रहेको चिकित्सकलाई उद्धृत गर्दै जानकारी दिए । पगेनीको फोक्सो र मिर्गाैलामा समस्या रहेको र अक्सिजन लेभल निकै कम रहेको… पुरा पढौ

पोखरामा शनिबार कम्युनिस्ट नेता लेनिनको शतवार्षिकी बनाइएको छ । लेनिन शतवार्षिकी पोखरा संयोजन समितिको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा वाम बुद्धिजीवी एवं समितिका संयोजक रामराज रेग्मीले ‘वर्तमानमा लेनिनवादको सान्दर्भिकता’ शीर्षकमा कार्यपत्र पेश गरे । सन् २०२४ लेनिन शतवार्षिकीे वर्ष हो । विश्वभरका माक्र्सवादका अनुयायीले यो वर्षभरि विभिन्न कार्यक्रमका साथ ‘लेनिन शताब्दी स्मृति’ मनाइरहेका छन् । रेग्मीले विश्वमा साम्राज्यवादी शक्तिमाझ भीषण टकराव र युद्धको सम्भावना बढेर गएको जनाउँदैसाम्राज्यवादको पतन धेरै टाढाको विषय नरहेको… पुरा पढौ

हेमराज पहारी स्मृति पुरस्कार २०८० बाट साहित्यकार सरुभक्तलाई सम्मान गरिने भएको छ । पुरस्कार राशि नगद एक लाख र ताम्रपत्र छ । प्रतिभा छनोट समिति संयोजक पद्यराज ढकालले नेपाली साहित्यमा सरुभक्तको योगदानको कदर गर्दै पुरस्कार प्रदान गर्न लागिएको उल्लेख गरे । प्रतिभा छनोट समितिका सदस्यमा कृष्णप्रसाद पौडेल र सरस्वती श्रेष्ठ ‘सरु’ थिए । नेपाल संगीत तथा नाट््य प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पूर्वकुलपतिसमेत रहेका सरुभक्त ५ दशकदेखि नेपाली साहित्यमा क्रियाशील छन् । साहित्यका… पुरा पढौ