साहित्य

प्रणय दिवस (भ्यालेन्टाईन डे) को अघिल्लो दिन एक जना बुढो मानिस उपहार पसलमा आयो र दुई दर्जन शुभकामना कार्ड किन्यो। त्यो मान्छेले  प्रतेक कार्डमा "हेलो प्रिय, सञ्चै छौ? मलाई चिन्यौ नि! तिमीलाई मैले ज्यादै मिस गरेको छु। तीम्रो सम्झनाले आँफैमा काउकुती लागेर आउछ। भोली प्रणय दिवसको दिन  भेटौ न है।" उक्रान्ति धेनु गर्ने बेलाको बुढाले  झन्डै दुई दर्जन कार्ड्मा त्यस्तो लेखेको देखेर पसले छक्क पर्‍यो र सोध्यो- कसलाई लेख्नु भएको… पुरा पढौ

नाटक ‘शिरीषको फूल’ मञ्चन तयारी पूरा भएको छ । नाटक बिहीबारबाट पोखरा थिएटरको गन्धर्व नाटकघरमा मञ्चन हुँदै छ । २७ गतेसम्म मञ्चन हुने यस नाटकको निर्देशन अञ्जान प्रदीपले गर्नु हुनेछ । थिएटर मल र पोखरा थिएटरको सहकार्यमा नाटक मञ्चन हुन लागेको हो । नाटक हरेक दिन साँझ ५ मञ्चन गरिनेछ । यसका अलावा शनिबार दिउँसो १ बजेसमेत नाटक मञ्चन हुनेछ । केदार श्रेष्ठको परिकल्पना रहेको नाटकमा समृद्धि नेपाल, सञ्जय विश्वकर्मा,… पुरा पढौ

पारी पोखरा दीप । वारी भलाम खरबारी डिल । बीचमा भखर्र बनेको पुल । ‘सायद यति लामो झोलुङ्गे पुल नेपालमा कमै होलान्,’ बाटो हिँड्ने, घुम्न आउनेहरु तर्क गर्छन् ।   सुरु सरुमा कति बुढा बुढी त कहाली लागेर पुल तर्न डराउँथे  । यतिसम्म कि पुरानै बाटो हिँड्न रुचाउँथे । पुरानो बाटो जाँदा तेस्रो ओरालो र ठाडो उकालो हिँड्न पथ्र्याे काँली खोला तर्न पर्दथ्यो  । कस्सिएर हिँड्न सक्ने नौजवानलाई पनि ठयाम्मै… पुरा पढौ

मैले बि. सं. २०३४ सालमा पोखरालाई चिनेको हुँ र पोखरा मलाई आफन्त लाग्छ । म विहान उठेर माछापुच्छे«लाई हेर्थे र लाग्थ्यो विश्वकै सुन्दर सक्कले ढाकाको टोपी पहिरेको छु मैले आफ्नो शिरमा, अनि खुशीले छचल्किन्थे म। रातो लालीले लिपिएको, बैंस चढ्दै गरेको आफ्नो घोर्ले अनुहार हेर्न खोज्थें, फेवातालमा। जहाँ म स्निग्ध, जाज्वल्यमान र अग्लो माछापुच्छे«को प्रतिविम्ब देख्थें र आफ्नो अनुहार हेर्नै विर्सिन्थें– लाग्थ्यो माछापुच्छ्रे नै मै हुँ अर्थात् म नै पोखरा।… पुरा पढौ

बैठकमा सांकेतिक रुपमा आफ्नो पुस्तक च्यातेर नष्ट गर्दै गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति सूर्य खड्का बिखर्ची । गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानका कुलपति सूर्य खड्का ‘बिखर्ची’ले माफी माग्दै आफ्नै पुस्तक नष्ट गरेका छन् । बिखर्चीले २०७८ कात्तिकमा प्रकाशन गरेको ‘लमजुङ र पृथ्वीसुब्बा’ नामक पुस्तकमा गुरुङ जातिको गलत इतिहास लेखिएको गुरुङ संघ, संस्थाको दाबी छ । पुस्तकमा बिखर्चीले गुरुङभित्र विभेद रहेको उल्लेख गरेका थिए ।अधिवक्ता मीन गुरुङले सामाजिक सञ्जालमा पुस्तक राख्दै त्यसको आलोचना गरेका… पुरा पढौ

प्रगतिशील लेखक सङ्घ (प्रलेस) प्रदेश नं १ को हालै भएको दोस्रो सम्मेलनले मोरङ बेलबारीकी तिला लेकालीको अध्यक्षतामा ३९ सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । नव गठित समितिमा राम खरेल र दिनेश थापा उपाध्यक्ष, राजेन्द्र सर्वहारा सचिव, अशोक खनाल सह–सचिव र सिर्जना सरोवर कोषाध्यक्ष छन् । नवनिर्वाचित समितिका सदस्यमा मायामितु न्यौपाने, खगिन्द्रा खुशी, दिलिप घिमिरे, कविता केशरी, भवानीप्रसाद पोख्रेल, सरस्वती न्यौपाने, उदय भट्टराई, चन्द्रनारायण चौधरी, दुर्गा परियार, घनश्याम ढकाल, इन्द्रनारायण… पुरा पढौ

यस वर्षको ‘गौरी तमू लेखनवृत्ति पुरस्कार आख्यानकार तीर्थ गुरुङलाई प्रदान गरिने भएको छ । कास्कीको मादी गाउँपालिका १, सिक्लेस घर भएका गुरुङलाई मञ्चको ५ औं स्थापना दिवसको दिन चैत २१ गते पोखरामा आयोजना गरिने औपचारिक कार्यक्रममा पुरस्कृत गरिने भएको हो । पुरस्कारको राशी ३५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ छ । यस पुरस्कारका लागि मञ्चका अध्यक्ष गौरी तमूले ४ वर्ष अगाडि ३ लाख ५५ हजार ५ सय ५५ रुपैयाँको अक्षयकोष… पुरा पढौ

आमुख प्रसङ्ग - नैना अधिकारीको नवीनत्तम काव्यकृति 'घात-प्रतिघातका उद्गारहरू' भित्रका कविताहरूको केही विशेष पक्षको विश्लेषण हो। उनको मूल पाठको विश्लेषणको गहिराईमा पौरनेअघि कविता, विद्रोह र राजनीति सन्दर्भका केही कुराहरू कोट्याउन मन लाग्यो। यश लेखमा प्रसङ्गको डोरी समाएर कविता विश्लेषणको क्रममा पनि केही परसम्म तन्किने प्रयास गरेको छु। कविताको परिभाषा, स्वरूप र उद्देश्य सन्दर्भमा पूर्व र पश्चिमका साहित्यसाधक तथा कला समालोचकहरूले धेरैखाले विचार राखेका छ्न्, परिभाषा तोकेका छ्न्। तर यी कुनै… पुरा पढौ

गुरुङ साहित्यिक मञ्च नेपालले यही चैत २१ गते पाँचौ स्थापना दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाउने भएको छ । हालै भएको मञ्चको बैठकले २१ गते ३ फरक फरक कार्यक्रम गर्ने तय गरेको हो । मञ्चले गुरुङ साहित्य र गुरुङ चलचित्रसम्बन्धी २ अन्तक्र्रिया गर्ने छ भने त्यसपछि स्थापना दिवस मुल समारोह आयोजना हुने अध्यक्ष गौरी तमूले बताइन् । मुल समारोहमा ‘गौरी तमू लेखनवृद्धि पुरस्कार’ प्रदान गरिने छ । मञ्चकी अध्यक्ष गौरीले स्थापना… पुरा पढौ

गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानद्वारा आयोजित विभिन्न जातिको नृत्यका बारेमा यतिवेला अनुसन्धान भइरहेको छ । लोपोन्मुख नृत्यको संरक्षण गर्दै पुस्तान्तरण गर्ने लक्ष्यका साथ अनुसन्धान सुरु गरिएको हो । गत माघ १ गतेदेखि सुरु भएको अनुसन्धान कार्य चैत मसान्तभित्र सक्ने तयारी गरिएको गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति तथा अध्ययन अनुसन्धान उपसमिति संयोजक गोरे गुरुङले जानकारी दिए । अनुसन्धानकर्ता अहिले गण्डकीका ११ वटै जिल्ला पुगेर अनुसन्धान सुरु गर्नुभएको छ । यही चैत ३० गतेभित्रमा अनुसन्धान… पुरा पढौ