दृष्टिकोण

२०१९ डिसेम्बर २३ मा चीनको वुहान शहरबाट फैलिएको भनिएको कोभिड-१९ (कोरोना भाइरस) को संक्रमणले वर्तमान समयमा सम्पूर्ण बिश्वमा मानवीय स्वास्थ सुरक्षामा गम्भीर चुनौती थपिएको छ। जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार विश्वभर कोरोना संक्रमितको संख्या २ करोड ६१ लाख ९८ हजार ९५ पुगेको छ। यस लेख प्रकाशित हुँदासम्ममा बिश्वमा कोरोना संक्रमणबाट ८ लाख ६६ हजार ५ सय ९८ जनाको मृत्यु भइसकेको छ। १ करोड ७४ लाख ७ हजार २ सय ८०… पुरा पढौ

अब बा’ हुनुहुन्न , गोबर र गहुँत खोज्न भौंतारिने, बित्तल परे घुँडा फुक्लने गरी काठे गाइको लात खाने दिन पनि बा’ सँगै गएको छ । पुरोहितहरु पनि सजिला छन ,प्रचण्ड , सुजातालाइ झै लोकल नखोजी मुर्रा भैंसीको पुजा आरती गराएर ,अडकम पडकम तेलको धुप गरी दिन्छन् । गोठभरी गाइ नअटाएर बाहिर खोर बनाएर गाइबस्तु पालिन्थ्यो । गाइबस्तुको प्रयोजन दूधदहीका लागि कम, मल र गोरुका लागि बढी हुन्थ्यो । दुहुनामात्रै लगभग… पुरा पढौ

मानव सभ्यताको २१ औँ शताब्दी आइपुग्दासम्म धेरै वैज्ञानिक चमत्कार भए । मानव सभ्यता सँगसँगै धेरै खोजको विकास भयो । जसको फलस्वरुप अहिलेको अवस्थासम्म आइपुग्दा हाम्रो जीवनशैलीमा जमीन आकाशको फरक भएको छ । पहिले दैनिक जीवनयापनसँग जोडिएको हाम्रो जीवन अहिले खोजमूलक, सभ्यतामूलक, सुविधायुक्त जीवनशैली र भविष्यसँग जोडिएर जिउने क्रमको विकास अगाडि बढेको पाइन्छ । जति जति विकासको क्रम अगाडि बढ्छ, त्यससँगै विनास पनि हामीले देखेका, भोगेका र सुनेका छौं । बेला… पुरा पढौ

हामी एकदम प्रतिकूल वातावरणमा बाँचिरहेका छौं, जुन धूलो, रसायन तथा सूक्ष्मजीवहरू जस्तै, भाइरस, ब्याक्टेरिया र ढुसीहरुले भरिएको छ। तिनीहरूले हामीलाई आक्रमण गर्छन् र हानीपुर्‍याउँछन्। हाम्रो शरीरले लगातार यी आक्रमण र चोट विरुद्ध आँफुलाई बचाऊँछ। यो कार्य प्रतिरक्षा प्रणाली (Immune system) द्वारा प्रभावकारीरूपमा गरिएको हुन्छ। रक्षाको अतिरिक्त, प्रतिरक्षा प्रणालीले अन्य धेरै नियामक कार्यमा पनि भाग लिन्छ। प्रतिरक्षा प्रणाली, कोषहरू, लिम्फोइड अंगहरू र थुप्रै प्रोटिन तथा गैर-प्रोटीनहरू मिलेर बनेको हुन्छ। श्वेत रक्त-कोषिकाहरु… पुरा पढौ

सत्तारूढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीभित्र चुलिदै गएको आन्तरिक बिबाद, आरोप र प्रत्यारोपले गर्दा पार्टी नै फुटको संघारमा पुगेको जस्तो देखिएको अबस्थामा पार्टीका दुई अध्यक्ष केपि शर्मा ओलि र पुष्पकमल दाहालले आन्तरिक बिबादलाई निकास दिने उद्देश्यले बिष्णु पौडेलको सयोजकत्मा, शकर पोख्रेल ,जनार्दन शर्मा, फम्फा भुसाल, भीम रावल र सुरेन्द्र पाण्डे रहने गरि छ सदस्य कार्यदल गठन गरि जिम्मा दिने निर्णय गरियो । उक्त कार्यदलले सात दिन लगाएर १७ पाना लामो प्रतिबेदन दुबै… पुरा पढौ

पृष्ठभूमिः कोभिड-१९ ले मूलतः स्वास्थ्य क्षेत्रमा कार्यरत पेशाकर्मी/व्यवसायीहरुमा पेशागत/व्यावसायिक दवाव सृजना गरेको छ। कोरोना भाइरस आफुमा सर्नसक्ने जोखिम अर्थात् आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर पनि संक्रमितहरुको सेवा गर्नु पर्ने पेशागत दायित्व निर्वाह गर्नका लागि अग्रपंक्तिमा रहेर काम गर्नुपर्ने अवस्थामा अहिले चिकित्सक, स्वास्थ्य प्राविधिक, नर्स आदि छन् र उनीहरुले त्यस्तो सेवा प्रदान गरिरहेका छन्। यस्तै २०७२ बैशाखको महाभूकम्पको बेलामा भूकम्पबाट प्रभावित संरचनाहरुको अवस्था अध्ययन गर्नका लागि भूकम्पबाट प्रभावित जोखिमयुक्त संरचनाभित्र पस्नु इञ्जिनियरहरुको… पुरा पढौ

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषदका अनुसार रुसको गेमेलियाले निर्माण गरेको खोप, अक्सफोर्ड युनिभर्सिटीले अनुसन्धान गरेको तथा एस्ट्राजेनेकाले निर्माण गरेको खोप तथा चीनको हङ सी कम्पनीले बिकास गरेको खोपलाई तेस्रो चरणको क्लिनिकल ट्र्यालको लागि इच्छा देखाएको बताएको छ |कर्तब्यनिष्ठ नागरिक तथा जनस्वास्थ्यकर्मी भएको नाताले मैले चीन, भारत, बेलायत, अमेरिका, रुस तथा युरोपियन युनियन अन्तर्गतका महामहिम राजदुतलाई नेपालमा तेस्रो चरणको क्लिनिकल ट्र्यालको लागि तथा नेपालमा ३ करोड खोप आबश्यकता रहेकोबारे अनुरोध गरेको थिएँ… पुरा पढौ

महिनावारी हुनु सृष्टिको शुरुवात हो। प्रजनन अङ्गको बिकासलाइ पापको नाम दिएर प्रकृति र बिज्ञान बिरोधी काम हुँदै आएको छ। महिनावारी हुँदा कतै छोएर गरेको पाप पखाल्न आज ऋषि पन्चमिको पुजा हुदैछ। हिजो अशिक्षा र अन्धबिश्वासले आमा ,हजुरआमाहरुले यो सस्कार मान्न बाध्य हुनु भो। आजको शिक्षित आधुनिक युबा पुस्तासमेत महिनावारीलाई पाप मानेर पन्चमी पुजामा मरिहत्ते गरेको देखेर अचम्म लागेर आउँछ। सुदुर पश्चिममा छाउपडी गोठ भत्काउन सजिलो छ तर समाजका बौद्धिक कहलाइएकाहरुको… पुरा पढौ

औपचारिकता निभाउँदा र अरुले के भन्लान् भनेर अनिच्छापूर्वक सामाजिक गतिविधिमा सहभागी हुने हाम्रो बानीले कोरोना संक्रमण बढिरहेको पाटोलाई हामीले बिर्सिनुहुँदैन |- चाडपर्वमा आफन्त नबोलाउँदा वा आफन्तको घरमा नजाँदा के भन्लान् ? के सोंचलान् ? पीर मान्ने हुन् कि ? भनेर हामी आफ्नो इच्छाविपरित चाडपर्व मनाउने गरेका छौं | यो सोंच महामारीको समयमा आत्मघाती सोंच हो | तीजको दर खान बोलाएका ब्यक्ति नै संक्रमित रहेको हामीले संचारमाध्यमार्फत सुनेका छौं | -… पुरा पढौ

१. अहिले नेपालमा प्रायः गाउँ गाउँमा मोटरबाटो पुगेको र अधिकांशको हात–हातमा मोवाइल पुगेको छ भने बालविवाह कतै कतै अपवादबाहेक अन्त भएको छ । शिक्षा र चेतनाको विकास अनि नारी हक–अधिकार बारे सचेतता बढ्रदै गएको अवस्था छ । यसैले पहिलेझैं तीजमा माइत आउन अब भौगोलिक अप्ठेरो, सञ्चारको असुविधा र सासूको बुहार्तन खेप्नु पर्दैन र बर्षको एक दिन आउने तीजै कुर्नु पर्दैन, इच्छा र आवश्यकता अनुसार जहिलेसुकै माइत आउन र फोनबाटै कुराकानी… पुरा पढौ