दृष्टिकोण

देश फेरी चुनावको मालोह उन्मुख भएको छ। संधिय र प्रदेश सभाको चुनावले पार्टिका मठाधिसहरु र  मठाधिसहरुका भित्रियाहरु, ढोके, बैठके, हुक्केहरु को कहाँ बाट चुनावमा उठ्ने? कस्को टेकोमा उठ्ने? को-कस्को आशिर्वाद लिने? कहाका जनता बढी लम्फु र विबेकहिन छन जस्ता हिसाव्-किताव सुरु भएको छ। खास गरेर मुखियाहरु र तिनका खास भित्रियाहरुलाई निर्वाचन क्षेत्र छनौट निकै चुनौतिपूर्ण देखिन्छ। त्यो पिरलो खर्चिलो र भड्किलो चुनावको भन्दा पनि मतदाताहरु सँगको सम्वन्ध र चेतनाको स्तरले… पुरा पढौ

राज्य पुनर्संरचना हुँदै थियो ।विभिन्न खाकाहरु तयार हुँदै थिए ।पालिकामा फेदीखोलाको नाम हटेर आधीखोला सँग जोडिएर आयो ।स्याङ्जा फेदीखोलाका जनताहरु निराश भए ।जनताहरुलाई लाग्यो हरेक पालिकाका काम गर्न आधीखोला जानू पर्ने भयो । निराशाका काला बादलहरु मडारिदै थिए । फेदी खोलेहरु हतास मनस्थितिमा थिए ।आधीखोला नै ठिक भनेर धमीलो पानीमा माछा मार्न खोज्नेहरु पनि थिए । जनतामा छाएको निराशाको कालो बादल देखेर घनश्याम सुबेदीको मनमा विद्रोहको ज्वाला निस्कियो । फेदीखोला… पुरा पढौ

सन् १९१७ मा भएको रुसी क्रान्ति अधिकांशलाई थाहै छ । त्यही क्रान्तिको नेतृत्व कर्ता हुन् ‘भ्लादिमिर इल्यिच उल्यानोभ’ अर्थात् लेनिन । भ्लादिमिर इल्यिच उल्यानोभ उनको बाल्यकालको नाम हो । लेलिनपछि राखिएको  नाम हो । १९१७ मा सम्पन्न भएको रुसी आन्दोलन मार्क्सवादमा आधारित भई गरिएको थियो । त्यही क्रान्ति नै अहिले चलेको विश्वभरको मार्क्सवादी आन्दोलनको प्रेरक घटना र पथप्रदर्शक बनेको छ। नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना दिबसको रुपमा आजको दिनलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा… पुरा पढौ

प्रणय दिवस (भ्यालेन्टाईन डे) को अघिल्लो दिन एक जना बुढो मानिस उपहार पसलमा आयो र दुई दर्जन शुभकामना कार्ड किन्यो। त्यो मान्छेले  प्रतेक कार्डमा "हेलो प्रिय, सञ्चै छौ? मलाई चिन्यौ नि! तिमीलाई मैले ज्यादै मिस गरेको छु। तीम्रो सम्झनाले आँफैमा काउकुती लागेर आउछ। भोली प्रणय दिवसको दिन  भेटौ न है।" उक्रान्ति धेनु गर्ने बेलाको बुढाले  झन्डै दुई दर्जन कार्ड्मा त्यस्तो लेखेको देखेर पसले छक्क पर्‍यो र सोध्यो- कसलाई लेख्नु भएको… पुरा पढौ

मैले बि. सं. २०३४ सालमा पोखरालाई चिनेको हुँ र पोखरा मलाई आफन्त लाग्छ । म विहान उठेर माछापुच्छे«लाई हेर्थे र लाग्थ्यो विश्वकै सुन्दर सक्कले ढाकाको टोपी पहिरेको छु मैले आफ्नो शिरमा, अनि खुशीले छचल्किन्थे म। रातो लालीले लिपिएको, बैंस चढ्दै गरेको आफ्नो घोर्ले अनुहार हेर्न खोज्थें, फेवातालमा। जहाँ म स्निग्ध, जाज्वल्यमान र अग्लो माछापुच्छे«को प्रतिविम्ब देख्थें र आफ्नो अनुहार हेर्नै विर्सिन्थें– लाग्थ्यो माछापुच्छ्रे नै मै हुँ अर्थात् म नै पोखरा।… पुरा पढौ

जारकालीन समयमा यूक्रेन रुसी साम्राज्यअन्तर्गत थियो । जब लेनिनको नेतृत्वमा सन् १९१७ मा महान् अक्टोवर समाजवादी क्रान्ति भयो कम्युनिष्ट सरकारले ‘आत्म निणर्यको अधिकार’ प्रदान गर्‍यो । जारले उपनिवेश बनाएका राष्ट्रहरुलाई उनीहरु एउटा ठूलो राष्ट्र सोभियत सङ्घमै बस्ने कि अलग राष्ट्रका रुपमा रहने रु भनी रोज्न दियो । त्यतिखेर पोल्याण्ड, चेकोस्लाभाकिया जस्ता देशहरु स्वतन्त्र रुपमा रहन चाहे र तिनीहरुलाई स्वतन्त्रता प्रदान गरियो । तर यूक्रेनी जनमत सोभियत सङ्ममै विशाल राष्ट्रका रुपमा… पुरा पढौ

डा सञ्जय कोइरालाआगामी वैशाख ३० गते सबै स्थानीय तहको निर्वाचन एकै पटक गर्ने भनेर नेपाल सरकारले घोषणा गरिसकेको छ । देशमा अब निर्वाचनको माहोल बन्न थालिसकेको छ । विभिन्न राजनीतिक दल अब यो चुनावको नतिजा कसरी आफ्नो पोल्टामा पार्ने भनी शकुनी दृष्टिले एक अर्कालाई हेर्न थालिसकेका छन् । कोसँग, कहाँ, कसरी समीकरण गरेर आफ्नो जित सुनिश्चित हुन्छ भन्ने ध्येयका साथ युद्धभूमिमा आ–आफ्नो घोषणापत्र मुखी अस्त्र लिएर उत्रन तयारीमा लागिसकेका छन्… पुरा पढौ

१. यो परियोजना धेरै पहिलेदेखि नेपालमा प्रवेश गराइएको रहेछ । यसो गर्नमा वामपन्थी, लोकतन्त्रवादी सबै खालका सरकारको संलग्नता देखिन्छ । आज यति धेरै चासो र सार्वभौमिकतासँग जोडिएको सवालमा कुनै दल वा सरकारले यसलाई किन देशमा ल्याउन खोजिएको हो ? यसबारे अमेरिकासँग भएको छलफलमा विषयवस्तु कसरी अघि बढी रहेछन् भन्ने कुरा जनतालाई त के आफ्ना पार्टी कार्यकर्तालाई समेत सूसूचित गरेनन् । परियोजना ल्याउनुभन्दा पहिले त्यसबारे गहीरो अध्ययन अनुसन्धान भएको पनि देखिन्न… पुरा पढौ

 म प्राथमिक बिद्यालयमा पढदै गर्दा नेपालमा पञ्चायति ब्यबस्था किशोर उमेरको थियो। मेरो बाल मस्तिषमा पञ्चायति ब्यबस्था भनेको कुनै फलफुल वा अन्नको जात होला जस्तो लाग्दथ्यो। किनभने पञ्चयती ब्यबस्था नेपालको हावा-पानी र माटो सुहाउदो ब्यबस्था हो भनिथ्यो। किसानहरुको कुराकानी सुन्दा  हावा-पानी र माटोको कुरा कुनै अन्न वा बिरुवा सँग सम्वन्धित हुन्थ्यो। "वर्ग समन्वय"को धरातलमा "हुकुम"बाट सन्चालित त्यो ब्यबस्था बयस्क उमेरमै अवसान भयो। ब्यबस्थाको त अवसान भयो तर पनि हावा, पानी र… पुरा पढौ

नेपाली आख्यान साहित्यमा एक दर्बिलो स्थान ओगट्न सफल भएका, आजको मितिमा सबैभन्दा धेरै चर्चामा आएका असमका लीलबहादुर क्षत्री बहुमुखी प्रतिभाका धनी हुन्। मुख्यत: आख्यानकारका रूपमा परिचित, चर्चित र समादृत भए तापनि क्षत्रीको साहित्य यात्राको थालनी भने कविता विधाबाट भएको हो। सन् १९४९ मा १६ वर्षको उमेरमा उनको पहिलो काव्यकृति 'शिव स्तुति' सिलाङबाट प्रकाशित हुन्छ। पछि सन् २००१ मा हाम्रोध्वनिको कविता विशेषाङ्कमा उनका कविताहरू प्रकाशित भए। जीवनका विभिन्न समयमा लेखेर छरपस्ट… पुरा पढौ