दृष्टिकोण

नेपालः विद्यमान उकुसमुकुस र यसको सम्भाव्य निकास

नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण दक्षिण एशियाको सानो तर सदा स्वतन्त्र पर्वतीय ÷पहाडी राज्य हो । प्राकृतिक, सांस्कृतिक र सामाजिक विविधतामा समेत उल्लेखनीय यो राज्य क्षेत्रफलमा एक लाख सत्चालिस हजार एक सय एकासी वर्ग किलोमिटर रहेको छ । यो देशको वि.सं. २०७८ सालको जनगणना अनुसार जनसङ्ख्या २,९१,६४,५७८ छ । समुद्र सतहबाट मात्र ६१ मिटरको उचाइ रहेका केचनाकवलबाट विश्वको सर्वाेच्च शिखर सगरमाथा ८८४८ मिटरसम्म फैलिएको भूभाग रहेको देशको सरदर चौडाइ मात्र १९३… पुरा पढौ

मोटोपन र यसका जोखिमहरु

केही वर्षअघिसम्म मोटो व्यक्तिलाई स्वस्थ एवं खाइलाग्दो व्यक्तिको रूपमा हेरिन्थ्यो भने दुब्लो, पातलोलाई रोगीको रूपमा हेर्ने गरिन्थ्यो । तर विस्तारै यस्तो सामाजिक सोचमा परिवर्तन आएको छ । अहिले अधिकांश मानिस आफूलाई स्वस्थ राख्न मोटो हुनबाट निकै सचेत रहेको पाइन्छ । मोटोपनबाट हुनसक्ने स्वास्थ्य जोखिमका बारेमा जानकारी राख्नेहरूको संख्या बढ्दैछ । मोटोपनलाई रोगको घरको रूपमा लिन थालिएको छ । यद्यपि, कतिपय मानिसहरू चाहेर वा नचाहेर पनि मोटोपनको सिकार बनेका छन् ।… पुरा पढौ

पुस्तक समीक्षा : कोभिड्को ऐतिहासिक अनुभूति

यो पुस्तक “पुनर्जन्म” चीनको वुहान शहर बाट उत्पन्न ’कोभिड–१९’ महामारी बाट विश्व लगायत नेपाली जनजिवन आतंंकित र त्रासदीको वातावरणले गुज्रिएको समयमा एउटा व्यक्ति वा परिवारले भोग्नु परेको यर्थाथता एक हप्ता भित्रमा परिवारको ३ जना सदस्य गुमाउँदाको पिडा,त्रास र मानविय कमजोडीले निम्त्याउने परिणाम र भोगाईको संस्मरण हो । महामारीको कारण विश्व एउटा वन्दीगृह बनिरहेको डरत्रासको अगाडी मानवता कमजोड भएको वेला वा मानवता हारि रहेको त्यो समय आफ्नो मुटूभन्दा प्यारो मानिस जिवन… पुरा पढौ

बाँचिरहेको एउटा विचार

आज २० वर्ष भयो विजय ढकाल ‘विश्वास’को सहादत भएको । उनलाई पोखराको निर्मलपोखरीको साम्मीको पाखामा तत्कालीन नेपाली सेनाले नियन्त्रणमा लिएको थियो । विजयको साथमा कुनै हतियार थिएन । हतियारविहीन व्यक्तिलाई सेनाले चरम यातना दिएर हत्या गरेको थियो । भनिन्छ यौटा क्रान्तिकारीको सहादतले हजारौं क्रान्तिकारीको उदय हुन्छ । भयो पनि त्यस्तै । विजय लगायत सयौं सहिदको सहादतले जनयुद्ध निर्णायक मोडमा पुग्यो । शाही सत्ताको जग हल्लियो, देश नै जनयुद्धमय भयो ।… पुरा पढौ

एआईको प्रयोगद्वारा जीवनको खोज

नासाले १४ अक्टोबर २०२४ मा जुपिटर(वृहस्पति) ग्रहको चन्द्रमा युरोपाको अध्ययन गर्न प्रक्षेपण गरेको युरोपा क्लिपर मिसन विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा माइलस्टोन बनेको छ । युरोपा क्लिपर जुपिटरको चन्द्रमा युरोपाको विस्तृत अध्ययन गर्न डिजाइन गरिएको पहिलो मिसन हो । वैज्ञानिक प्रमाणहरूका अनुसार अहिले पनि जीवनका लागि आवश्यक तत्वहरू युरोपामा हुन सक्छन् । यो अन्तरिक्ष यान छ वर्षपछि, अप्रिल २०३० मा १.८ अर्ब माइल (२.९ अर्ब किलोमिटर) यात्रा गरेर जुपिटरमा पुग्नेछ ।… पुरा पढौ

लिवर सिरोसिस (Cirrhosis of Liver) का कारण, उपचार पद्धति र भ्रमहरु

सामान्य भाषामा यसलाई लिवर फेलर भनेर बुझ्न सकिन्छ | सिरोसिस भनेको कलेजो फेल भएको अवस्था हो । कलेजोको क्यान्सर पछिको यो दोस्रो गंभीर बीमारी हो । किन हुन्छ लिवर सिरोसिस ? लिवर सिरोसिसका मुख्य कारण के के हुन् त ? Alcoholic liverdisesase( रक्सिको कारण कलेजो बिग्रने ): कम्तिमा १० वर्षदेखिरक्सीको नियामित सेवन दिनहुँ या हप्तामा ४ दिन जसो गरेमा Chronic Hepatitis B र C ( हेपाटाइटिस बि र सी )… पुरा पढौ

दसैं, तिहारमा यसरी खानुस्

नेपालीका ठूला पर्व दसैं, तिहार आउँदै छन् । दसैं, तिहारमा लामो सार्वजनिक बिदा हुने हुँदा यो समयमा विदेसमा काम गर्नेहरु घर फर्किन्छन् । अन्य ठाउँमा काम गर्नेहरु पनि घर आउँछन् । चाडपर्वका बेला नेपालका सुनसान गाउँहरु पनि गुलजार हुन्छन् । दसैंमा मासु धेरै खाइने, चिप्लोचाप्लो र फ्राइ गरेका चिज बढी खाइन्छ । सिंगै खसी नै घरमा ल्याएर, ढालेर, १०, १२ दिनसम्म निरन्तर मासु खाने हाम्रो प्रचलन छ । मासु र… पुरा पढौ

मुक्तकमा गाउँ र प्रवासको खबर

कोही युरोप, अमेरिक, मलेसिया, कतारामा छौंयुवा शक्ति सकेसम्म देश छाड्ने हतारमा छौंमलिला ती खेतबारी बाँझै चौर बनाएरअझै हामी अर्कैको देश धनी पार्ने रफ्तारमा छौं । नाता अनि सम्बन्ध त पुल जस्तै हुनुपर्छसम्बन्ध त सधैं सङ्लो मूल जस्तै हुनुपर्छजता फाइदा उतै झुक्ने सूर्यमुखी हुनुहुन्नसम्बन्ध त बाह्रैमासे फूल जस्तै हुनुपर्छ । शकुन ज्ञवालीका मुक्तकले भने जस्तै विमानस्थलबाट उड्नेहरु बर्सेनि बढिरहेका छन् । गाउँहरु वृद्धाश्रम जस्ता बन्दै छन् । सहरहरुमा पनि युवाको संख्या… पुरा पढौ

अथक अधिकारकर्मी, पृथक वामपन्थी

टेकनाथ बरालसँग लेखक । मानवअधिकारवादी तथा वामपन्थी नेता टेकनाथ बरालको निधन भएको आज एक वर्ष पुगेको छ । उहाँको वार्षिकीमा हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछु । लामा र सेतै फुलेका दाह्री कपाल, झरिसकेका दाँत तर जोश, जाँगर १६ वर्षे तन्नेरीको जस्तो । झलक हेर्दा पुरोहित जस्तो तर नास्तिक । सेतै फुलेको दाह्री उहाँको पहिचान बन्यो । ‘दाह्री बा’ धेरैल चिन्ने सरल नाम बन्यो । मानवअधिकारको क्षेत्रमा सक्रिय बराल राष्ट्रिय सम्पदा तथा… पुरा पढौ

मैले किन पार्टी खोल्ने, मेरो पार्टी त यही हो

जनवादी क्रान्तिको कार्यदिशामा दीर्घकालीन जनयुद्धको कार्यदिशालाई विकास गर्ने अध्यक्ष प्रचण्ड हो । उहाँले गरेर हामी जनयुद्धसम्म आइपुग्यौँ । यहाँसम्म हामीले गरेको आन्दोलनहरू, युद्धहरू, परिवर्तनहरू जो सहभागितामूलक, समावेशी लोकतन्त्र एउटा हामीले स्थापना गरेका छौँ । त्यसको संश्लेषण चाहिँदैन ? त्यसलाई एउटा वैचारिक रूपमा अघि बढाउनु पर्दैन ? त्यस अरू १००/२०० वर्षसम्म अगाडि बढ्नु पर्दैन ? मैले त प्रचण्डलाई अरू २०० वर्ष बचाउने कुरा गर्दै छु, मेरो कुरा त्यो हो । अरू… पुरा पढौ

हाम्रो बारेमा
नेपालदुत पाठकसम्म समाचार, सूचना, विचार र मनोरञ्जन पुर्याउने डिजिटल दुत हो । यो समाचार पोर्टलले विचार, विश्लेषणमा सिमित नरही खोजी पत्रकारितालाई पनि बढाबा दिने लक्ष्य राखेको छ । विकास, निर्माण, समाज परिवर्तनका लागि भएका सकारात्मक पक्षहरु उजागर गर्दै सत्य, तथ्य र निष्पक्ष समाचार सम्प्रेषण गर्न हामी प्रतिवद्ध छौं…
पूरा पढाैं