दृष्टिकोण

पञ्चायतकालमा सत्ताइतर राजनीतिक काम गर्नु जनसेवा मानिन्थ्यो । अझ कम्युनिष्ट विचारधारामा लागि राजनीति गर्नेहरू त साँच्चै उदाहरणीय हुन्थे । आफ्नो परिवार र अन्य सबै श्रमजीबीलाई एकै आँखाले हेर्दथे । अरू श्रमजीबीहरू जसरी बाँचेका छन् आफ्नो परिवार पनि त्यसरी नै बाँचोस् भन्ने हुन्थ्यो । जनताबाट सित्तैमा सिगो धागो समेत नलेउ भन्ने माओको भनाई पालना गर्ने हुदा खानका लागि किसानहरूको घरको काममा सघाउन पनि तयार रहन्थे । लत्ताकपडाका लागि पुराना कपडाहरू जम्मा… पुरा पढौ

विगत केही समय यता नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) मा जारी विवादका कारण देशैभरिका नेता–कार्यकर्ता, पार्टी सदस्य र समर्थक–शुभचिन्तकहरु अत्यन्त चिन्तित हुनुहुन्छ । विभाजन र विखण्डनको क्रमलाई भङ्ग गर्दै दुई मुख्य कम्युनिष्ट पार्टीहरुको एकीकरण पश्चात् निर्माण भएको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा), इतिहासमै पहिलोपल्ट हासिल भएको ाजनीतिक स्थायित्व एवं भर्खर सुरु भएको समृद्धिको यात्रा कतै ‘दुई दिनको जुनेली, फेरि उही अँध्यारो रात’ भने झैँे हुने त होइन ? यस प्रश्नले सिङ्गो देशलाई… पुरा पढौ

अहिले प्रधानमन्त्री ओलीले विनासन्दर्भ राम जन्मभूमि सम्बन्धी कुरा उठाएपछि धर्मभिरु नेपाली र भारतीयहरु बीच चर्चा पाएको छ । यस्ता बेतुकका कुरा गर्नुको औचित्य हुँदैन, किनकि— १—रामायण कुनै इतिहास ग्रन्थ वा इतिहास काव्य होइन, यो धार्मिक साहित्यको ग्रन्थ हो । यसमा वर्णन गरिएका घटना, पात्र र परिवेश सत्य वा यथार्थमा आधारित थिएनन् । संस्कृत साहित्यका आदिकवि मानिने बाल्मीकिले आजभन्दा करिव ३००० वर्षअघि आफूले सुन्दै आएका लोककथालाई तत्कालीन समय, समाज र परिवेशमा… पुरा पढौ

हिजो साउने (कर्कट) संक्रान्ति हो । यो चाडबाट वर्षभरिका चाडहरु सुरु भएको मानिन्छ । नेपाल सबैजसो चाडपर्व सूर्यमास र चन्द्रमासका विशेष तिथि मितिसंग जोडिएका छन् । सबै चाडपर्वहरुले धर्मसंग साइनो गाँसिरहेका छन् । हामीहरूले मनाउँने चाडपर्वहरु मनोबैज्ञानिक, वैज्ञानिक, सामाजिक रुपले मात्र होइन, मनोरंजनात्मक तथा स्वास्थ्य रक्षाको दृष्टिकोणले पनि महत्त्वपूर्ण छन् । हाम्रा चाडपर्वले परत्र सुधार्ने काममा के कति भूमिका खेल्दछन् , यो छुट्टै बहसको विषय होला । यस लेखमा वरत्र… पुरा पढौ

सत्तरी बर्षमा राजनीतिक परिवर्तनका धेरै घटनाहरू भए । २००७, २०१७,२०४७,र२०६३/२०६४मा क्रमस एक पछि अर्को गर्दै सत्तै परिवर्नहरू भए । जनताले ठूलो बलिदानी गरी राणा फाले, ३०बर्षे पञ्चायत फाले, पछिल्लो जनयुध्दमा राजतन्त्र फाल्न दशौ हजारले साहदत प्राप्त गरे । हाल देशमा गणतन्त्र आएको छ । राजा महाराजाको स्थानमा सर्वसाधारण ब्यक्ति प्रा.बी. शिक्षका बिध्या भण्डारी पुगेकी छन्, सरकारमा चौध चौध बर्ष जेल बसेका ओली छन्, सत्ताको बाघडोरमा दशबर्षे जनयुध्दका नाएक प्रचण्ड छन्… पुरा पढौ

सत्यलाई दबाउने उद्देश्यले जब भ्रमको खेती गरिन्छ र हजारौं पटक उही असत्यलाई दोहोर्याइन्छ भने भ्रम एति बलवान् हुँदै जान्छ कि सत्य बोल्दा पनि कसैले नपत्याउने स्थिति पैदा हुन्छ। त्यति मात्र होइन, सत्य बोल्न पनि डराउनु पर्ने र सत्य बोले वापत् सजायँ भोग्न तयार हुनुपर्ने भयावह अवस्थाको सिर्जना हुँदै जान्छ। पृथ्वीले सूर्यको परिक्रमा गर्छ भन्ने वास्तविकता पत्ता नलागेसम्म सूर्यले नै पृथ्वीको परिक्रमा गर्छ भन्ने भ्रमलाई सत्य ठानिँदै आएको थियो। इटालीका ग्यालिलियो… पुरा पढौ

भानुभक्तका रचनाहरू नेपाली भाषामा अग्रणी रूपमा रहेका छन् । उनले आफ्नो वैयक्तिक प्रतिभाका कारणले नै रामायण लेखे । 'अध्यात्म रामायण' अनुवाद भएर पनि यस कृतिलाई भानुभक्तले मौलिक रूपमा प्रस्तुत गरे । भानुभक्तअघिका नेपाली कविले नेपाली भाषासाहित्यलाई यति सहज, सरल र मौलिक रूपबाट प्रस्तुत गर्न सकेका थिएनन् । त्यसैले भानुभक्तकृत रामायण नेपाली भाषा र साहित्यको पहिलो महाकाव्य हो। मोतीराम भट्टले १९४८ सालमा भानुभक्त आचार्यलाई आदिकवि लेखे, तर उनले लेखेको त्यो 'आदिकवि'… पुरा पढौ

सबैभन्दा सजिलो भीडको पछि दौडिन हुन्छ, भीडको मान्यतासित, भीडको अवधारणासित हाँ मा हाँ मिलाउनु हुन्छ । सत्य र क्रान्ति सबैको वशको विषय होइन, चाहे त्यो राजनीतिक क्रान्ति होस्, चाहे सामाजिक र चाहे साहित्यिक नै किन नहोस् । नेपाली साहित्यको भीडभाडमा एउटा त्यस्तै अवधारणाको हुन्डरी आयो । काव्यलेखनको सुरुवातदेखि प्रयोग हुँदै आएको शास्त्रीयताबद्ध लयचेतनालाई मानिसहरूले उपहास गर्न थाले । मात्रा मिलाउनुपर्ने, ह्रस्व दीर्घको व्यवस्थालाई शतशः अङ्गीकार गर्नुपर्ने र भाषालाई बिगार्न पनि… पुरा पढौ

शुक्रबार राति आएको अविरल वर्षाका कारण पोखरा १८, सराङ्गकोट, गोठादीमा ५ जना व्यक्तीको ज्यान गएको छ । जसमा ४ जना एकै घरपरिवारको र १ जना छिमेकीको दुखःद निधन भएको छ । त्यस्तै गरेर पोखरा २६, बराल डाँडामा १ जना, पोखरा २५, हेम्जामा १ जनाको दुखःद निधन भएको छ । यस दुखःद र अकल्पनिय घटनाबाट ज्यान गुमाउनुहुने मृतकहरुप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्दछु । यसै घटनामा घाइते हुनुभएका सबै जनाको शीघ्र स्वास्थ्य… पुरा पढौ

आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरु, आज म यहाँहरुसमक्ष देशका विभिन्न भागमा आएको बाढी, पहिरो र प्राकृतिक विपत्तीमा परेका जनसमुदायको धनजनको क्षतिको पीडाका साथ उपस्थित भएको छु । केही दिन यता देशका विभिन्न भागमा अविरल बर्षाका कारण आएको बाढी र पहिरोलेपु¥याएको क्षतिको जानकारीले मलाई स्तब्ध र दुःखित तुल्याएको छ । गत जेठ ३१ देखि असार २६ गतेसम्म देशका ११ जिल्ला बाढी÷पहिरोबाट प्रभावित भएका छन् । हालसम्म पर्वत, बझाङ, गुल्मी, लमजुङ, कास्की, रुकुम पश्चिम,… पुरा पढौ