दृष्टिकोण

बिश्वको कुनैपनी देशमा महामारी वा बिपत्ति पुर्व जानकारी दिएर आउदैन । प्रत्येक राष्ट्रले जुनसुकै समयमा बिपत्ति वा महामारी आउन सक्ने सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै पुर्व सावधानी र सम्भाबित जोखिम न्यूनीकरण गर्न पुर्वाधारलाई तयारी अवस्थामा राख्ने गर्दछ्न। प्राकृतिक रुपमा सम्पन्न र गर्विलो इतिहास भएको नेपाल राजनैतिक अस्थिरताको कारण सामाजिक र आर्थिक एव बिकाशको स्तरमा समकालिन देशहरुको तुलनामा वर्तमान समयमा निकै पछाडी परेको प्रति ब्यक्ती आय र सामाजिक आर्थिक जिबन स्तरलाइ हेरेर प्रमाणित… पुरा पढौ

कोभिड–१९ को महामारीको दोस्रो चरण चलिरहेको समयमा फेशबुकमा चर्चामा रहेका दुईवटा विषयहरु ूनैतिक–निर्णयू को हिसाबले चर्चा गर्नु महत्वपूर्ण देखिएको छ। पहिलो विषय हो – राजधानीको एक निजी मेडिकल कलेजले कोभिड पोजिटिभ बिरामीहरुको लागि कोभिड क्याविनको व्यवस्था गरेको र त्यसको शुल्क निम्न अनुसार राखेको सूचना सार्वजनिक ग¥यो ःकोभिड क्याविन (सिङ्गल बेड) प्रति दिन रु २०,०००।–कोभिड क्याविन (डबल बेड) प्रति दिन रु १०,०००।–कोभिड क्याविन (डिलक्स) प्रति दिन रु २५,०००।–कोभिड क्याविन (सुपर डिलक्स)… पुरा पढौ

भारतमा अक्सिजनको हाहाकार, अस्पतालको चाँप, मृत्युदर तथा घाटका दृश्य देखेर हामीहरुलाई तनाब भएको छ | महामारीको समयमा यस्ता समाचार नहेर्नु उपयुक्त हुन्छ | हाल नेपालमा अक्सिजनको कमी भइसकेको छैन | सबै संक्रमितलाई अक्सिजन चाहिने पनि हैन | आइसीयु तथा भेन्टिलेटर खाली नभएका समाचारले पनि असुरक्षा महशुष गराएका छन् | सरकारले अक्सिजन बेड, आइसीयु तथा कोभिड अस्पताल थपिरहेको छ | विपत्तिको समयमा डराउने / आत्तिने हैन, कुशलतापूर्वक अघिं बढ्नुपर्दछ | अहिले… पुरा पढौ

चुनावको बेलामा उमेद्दबार नेताले भाषण गर्दै थिए- अब यो गाउमा कसैले दु:ख पाउदैन। मैले चुनाव जिते भने गाऊमा जामुनको रुख सँगै गुलाफको बिरुवा लगाई दिने छु । जामुन र गुलाफको मेलबाट गाऊ भरी गुलाफ्-जामुन फल्नेछन। जो-जस्लाई गुलाफ-जामुन खान मन लाग्छ पेटभरी खान सक्नेछन। गुलाफ-जामुनको स्वादको कल्पनाले सबै गाऊले को मुख रसायो र नेतालाई भोट दिएर जिताए। तर झन्डै बर्ष कुर्दा समेत गुलाफ-जामुन फलेन, जामुन र गुलाफका पातहरु पहेलिदै कुहुदै झर्न… पुरा पढौ

मारेर नखाने । भोक मेटाउन मरेको जनावर ( सिनाे) को खोजी गर्ने । पाए खाने नपाए भोकै बस्ने यति सोझो प्राणी हो गिद्ध । मरेका जनावर खाएर वातावरण सफा गर्छ गिद्धले । सिनो खाएर मानिसमा रेविज, प्लेग हैजा, आउँ, झाडापखला र पशुचौपायाहरुमा एन्थेक्स, ब्रुसेलोसिस र क्षयरोग जस्ता रोगहरुको संक्रमणले निम्त्याउन सक्ने महामारीबाट बचाउँछ गिद्धले । मरेको खाने मारेर नखाने भएकोले गिद्धले आफु भोकै रहे पनि अरु जनावरलाई मार्दैन बरु आफै… पुरा पढौ

कसैको जन्मदिनमा “ह्याप्पी वर्थ डे”, नयाँ ब्यापार सुरु गरेमा “अल द बेस्ट”, कोही कतै यात्रामा हिडदा “शुभ यात्रा”, कसैको विवाहमा “हार्दिक बधाई र शुभकामना”, नयाँ जिम्बेबारी वा पदमा बहाल हुँदा “सफलताको शुभ-कामना” भन्ने गरिन्छ। तर नेपालका मार्क्सवादी, लेनिनवादी, भौतिकवादी कम्यूनिष्ट प्रधानमन्त्रीले राम, सीता, लक्ष्मण र हनुमानको पूजा आरती गर्दा के भनेर शुभ्-कामना दिने बिखलवन्दमा परियो। उहाले पूजा आरती पछी नमस्कार गर्नु भयो होला कि "लाल सलाम" गर्नु भयो होला? पूजा… पुरा पढौ

आर्थिक वर्ष २०६४/६५ को पोखरा उपत्यका नगर विकास समितिको योजना बनाउने क्रममा पहिलो योजना के बनाउने भन्ने बारे सोच्दासोच्दै चालिसको दशकमा पटक–पटक सुनेको कुराको याद आयो । रेडियो नेपालमा विभिन्न कार्यक्रममा “पोखरा घुम्न आउने आन्तरिक र बाह्य पर्यटकमध्ये करिब–करिब ९५ प्रतिशत पर्यटकहरू छोटो समयको लागि भएपनि फेवाताल (लेकसाइड) पुग्दछन्” सोहि कार्यक्रम सम्झदै लेकसाइड आसपासमा कुनै योजना बनाउने विचारले फेवाताल तर्फ लागेँ । फेवातालको किनारास्थि त बाराही घाट मन्दिर घाट) पुग्दा… पुरा पढौ

शिवको कल्पना आर्यतर कल्पना हो जुन द्रविड संस्कारबाट आएको थियो । शिवको तमिल नाम ‘सिवन्’ हो जसको अर्थ रातो वर्ण भन्ने हुन्छ । यसैगरी संस्कृतको ‘शम्भु’ शब्दको तुलना तमिलको ‘सेम्बू’ शब्दसँग मिल्दछ जसको तमिल अर्थ तामा वा रातो धातु भन्ने हुन्छ । आचार्य रामचन्द्र दीक्षितका अनुसार ऋग्वेदमा प्रयुक्त रुद्रको अर्थ पनि रातो भन्ने हुन्छ । यसबाट अनुमान गर्न सकिन्छ कि तत्कालीन समयमा द्रविडहरुमाझ रातो वा ताम्रवर्णका प्रतापी व्यक्ति (देवता) थिए… पुरा पढौ

एउटा सुन्दर र कोमल फूललाई थाहा हुँदैन भोली बिहान त्यो फूल पशुपती मन्दिरमा पूजाको लागी चडाउन लैजान्छन वा आर्यघाट्मा लासलाई चडाउन। यदी त्यो फूल पशुपतिमा चडाए भने प्रसादको रुपमा कसैको टाउकोमा आशिर्वादको रुपमा सम्मानित हुने छ भने लाशमा चडाइयो भने असुद्द भै बागमतीको फोहोरमा फालिने छ। नेपाली राजनीतिमा पनि नेपाली जनताको मत सत्तालिप्साका पुरेतहरुले लासमा चडाईएको फूल जस्तो बनाएका छन। ब्यक्ति र गुट स्वार्थले गर्दा हाम्रा पुरेतहरु उत्तर वा द्क्षिणको… पुरा पढौ

नेपालको राजनीति आज १५ बर्ष पछि धकेलिएर २०६२ को सेरोफेरोमा फर्किएको छ । हिजो सम्म राजनीतिक क्रान्ति पुरा भयो भनि घोक्रो सुक्ने गरी कराउनेहरु आज फेरी त्यही थुतुनोले राजनीतिक रोईलो गरेको देख्दा उदेक लाग्दछ। विश्वमा कहिँ कतै नभएको र हुनै नसक्ने संसदीय दलाल पुजिवादबाट समाजवाद हुदै साम्यवादको सपना देखाएर आफ्नो जीविकोपार्जन गरेका "काका कमरेड" हरुको खेतमा अर्को "बा कमरेड" ले प्रतिगमनको सानो झोक्काले तुषरापात गरेको छ। दसबर्षे महान जनयुद्दको राप… पुरा पढौ