कांग्रेस नेता सिटौलासामु धरधरी रोए महरा

नेपाली कांग्रेसका नेता कृष्ण सिटौलाले नर्भिक अस्पतालमा उपचार गराइरहेका निवर्तमान सभामुख कृष्णबहादुर महरासंग भेट गरेका छन् । उक्त भेटमा महराले आफूलाई प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले फँसाएको गुनासो गरेको शिलापत्र अनलाइनले उल्लेख गरेको छ ।

परिवारका सदस्य बाहेक अन्य कसैलाई पनि नभेटका महराले सिटौलासंग भने भेटेका थिए । सिटौलाले अस्पतालमा रहेका महरालाई २५ असोजको दिउँसो १ देखि करिब १ः३० बजेसम्म भेट गरेका थिए । अलग राजनीतिक आस्था राख्ने महरा र सिटौला बीच ३० वर्ष लामो दौतरी सम्बन्ध रहेको छ ।

सिटौलासंगको भेटमा महराले आफूलाई फसाइएको भन्दै धरधरी रोएका थिए । त्यसैले होला, सिटौलालाई भेट्नासाथ नर्भिकको बेडमा सुतिरहेका महरा निकै भावुक भएर हात मिलाए र आँखा जुधाए । ‘उहाँहरूको आँखा जुधाइमा न कुनै आक्रोश थियो न क्रोध नै । बरु दुवैको बोलीमा केवल त्रास र करुणा झल्कन्थ्यो,’ एक प्रत्यक्षदर्शीको भनाई उधृत गर्दै शिलापत्रले लेखेको छ ।

सिटौलासंग महराले आफूलाई प्रहरीले पक्राउ गर्नुको घटना र बाहिर आएको हल्लामा निकै भिन्नता रहेको दाबी गरेका थिए । उनले आफूलाई यो अवस्थामा ल्याउन परिवर्तन विरोधी, शान्ति प्रक्रियालाई टुंग्याउन नदिने देशी–विदेशी तत्वहरूको खेल भएको गुनासो गरे ।

महराको भनाइमा सिटौलाले पनि सहमति जनाए । उनले सरकार र सरकारको नेतृत्वप्रति फरक मत वा असहमत राख्ने विपक्षी दल होस् वा सत्तारुढ दलका नेतालाई एकपछि अर्को गर्दै विवादमा तान्ने र राजनीति ड्यामेज गर्ने अभियानलाई नै शुरू गरेको अनुभव गरेको बताएको शिलापत्रमा खबर छ ।

महरालाई नेकपा सचिवालय सदस्य तथा पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले समेत भेट्न खोजेका थिए । तर, महराले ‘किन भेट्न पर्यो ?, अहिले भेटेर के हुन्छ ?’ भनी प्रतिप्रश्न गरेका थिए ।

आफूलाई १९ असोजमा गिरफ्तार गरेपछि नेकपाका नेतामध्ये पूर्वमाओवादी नेता र कार्यकर्ताले ‘कालो दिन’ र पूर्वएमालेले ‘आत्महत्या गरे हुने’ भनेर प्रतिक्रिया दिनुले उनीमाथि प्रतिशोध भएको दाबी गरेका थिए ।

ओली–महरा सम्बन्ध बिग्रिएको विषय
सिटौलासँगको भेटमा महराले भने, आफू सभामुख भएदेखि नै प्रधानमन्त्रीले गुनासो र असहमति राखेको बताएका थिए । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले अमेरिकाबाट ५३ अर्ब सहयोग प्राप्त गर्न मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेशन कम्प्याक्ट (एमसीसी) परियोजना संसदबाट अनुमोदन गर्न सुझाव दिएका थिए ।

केपी ओली र कृष्णबहादुर महराको लागि तस्बिर परिणाम

त्यो परियोजना चिनियाँ आर्थिक सहयोग रणनीति बीआरआईको समानान्तरमा संयुक्त राज्य अमेरिकाले अघि सारेको एसिया प्यासिफिक स्टाटेजी (एपीएस) को रणनीतिक योजनाभन्दा तत्काल अघि बढाउन महराले अस्वीकार गरेका थिए ।

महराले संसदमा सत्तारुढ दलको अध्यक्षको हैसियतले पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) र प्रमुख सचेतक देव गुरुङसँग सल्लाह पनि गरेका थिए । तर, त्यस सम्बन्धमा पार्टीले स्पस्ट दृष्टिकोण नबनाएको भन्दै महराले सो प्रस्ताव रोकेका रहेछन् ।

यस्तो प्रस्ताव रोकेर सरकारलाई असहयोग गरेको भन्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली तत्कालीन सभामुख महरासँग रुष्ट रहेछन् । ओली रुष्ट बन्नुको अर्को कारण हो संसदमा प्रधानमन्त्रीसँग प्रश्नोत्तर चलाउँदा विपक्षी दलका सांसदले गरेका प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा ओलीले ‘निम्छरो’ शब्द ।

निम्छरो शब्दलाई लिएर प्रतिपक्षी कांग्रेसले प्रधानमन्त्रीले शब्द फिर्ता लिनुपर्ने अडान राखेर हंगामा मच्चाएपछि तत्कालीन सभामुख महराले सो शब्द संसद् सचिवालयको रेकर्डबाट हटाउन निर्देशन दिएका थिए । आफूले बोलेको भनाइलाई रेकर्डबाट हटाउने विषयमा समेत ओली आफूसँग रुष्ट बनेको सिटौलासँग महराले गुनासो गरेको ती प्रत्यक्षदर्शी बताउँछन् ।

‘प्रधानमन्त्रीजी असहमति राख्ने नेतालाई प्रतिशोध राख्नुहुँदो रहेछ’ महराको भनाइ उद्धृत गर्दै प्रत्यक्षदर्शीले भने, ‘माओवादी सेनाका लडाकुको रासन, भत्ता र शिविरमा भएको खर्चको हिसाब माग्नु भयो ।’ महराले तत्कालीन समयमा सहमतिमा हस्ताक्षर कर्ता, सरकार र तत्कालीन माओवादी अध्यक्षलाई समेत थाहा हुने जवाफ दिएका थिए ।

लडाकु शिविरको प्रकरणका विषयमा जोजो संलग्न छन्, उनीहरूलाई ठीक लगाइदिने भनेर ओलीले चेतावनी दिएको महाराको गुनासो गरेका थिए । ओलीले बारम्बार लडाकु शिविरमा भएको भ्रष्टाचारको विषय उठाएर आफूलाई मानसिक तनाव दिने गरेको गुनासोसमेत गरेका थिए ।

प्रधानमन्त्री तथा नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले द्वन्द्वकालका घटनालाई किनारा लगाउन सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग गठन गर्न अनेक बहाना देखाएर काम नगर्ने र कुनै न कुनै रूपमा पूर्वमाओवादीलाई फसाउने योजना रहेको गुनासो गरेका थिए ।

सिटौलासँग महराले आफूलाई प्रधानमन्त्रीले प्रमुख प्रतिपक्षी दलप्रति नरम व्यवहार गरेको, संसदीय समितिले जथाभावी निर्देशन दिएर सरकारलाई काम गर्न नदिएको अवस्थामा समेत सरकारको रक्षाकवज नवनेको भन्दै आक्रोश पोखेको गुनासो गरेका थिए ।

अनुसन्धानका ३ सय प्रहरीले मेरो पिछा गर्थे
आफ्नो पिछा गर्न सरकारले करिब ३ सयको संख्यामा अनुसन्धान विभाग र नेपाल प्रहरीलाई खटाएको आफ्नो आवागमनको निगरानीका लागि सीसीटीभी जडान गरिएको, आफूसँग सल्लाह नगरी प्रचण्डको इशारामा चलेको जस्ता आरोप लगाएको भन्दै महराले सिटौलासामु लामो दुखेको पोखेका थिए । रोशनी शाहीसँगको सम्बन्धको विषयमा भने महराले आफूलाई ती महिलाले शारीरिक हमला गरेको दाबी गरेका थिए ।

सिटौला–महरा सम्बन्ध
तत्कालीन विद्रोही माओवादीको तर्फबाट कृष्णबहादुर महरा र ७ राजनीतिक दलको तर्फबाट कृष्णप्रसाद सिटौलाले २०६२ सालमा १२ बुँदे समझदारीको खेस्रा तयार गर्ने र सहमति जुटाउने भूमिका खेलेका थिए ।

mahara with situlaको लागि तस्बिर परिणाम

२०६२/०६३ सालको जनआन्दोलनपछि महरा विद्रोही माओवादीको वार्ता टोली संयोजक भए पनि सिटौला सरकारी वार्ता टोलीको संयोजक भए । विस्तृत शान्ति सम्झौताको मस्यौदा तयार गर्न र नेपालको अन्तरिम संविधान २०६३ को मस्यौदा तयार गर्नसमेत दुवै कृष्णको भूमिका थियो ।

२०६५ साल भदौमा प्रचण्ड नेतृत्वको सरकार बन्नुअघि महरा र सिटौला गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारमा मन्त्री थिए । शान्ति प्रक्रियालाई निष्कर्षमा पुर्याउन र संविधानसभा निर्वाचन गराउन तथा संविधानसभाको पहिलो बैठकबाट गणतन्त्रको घोषणा गराउन दुवै कृष्णको भूमिका महत्वपूर्ण थियो ।

सिटौलाले व्यक्तिगत सम्बन्धका कारण महरालाई भेट्न अस्पताल पुगेको बताए पनि यति लामो अन्तरंग कुराकानी किन भयो भन्ने बिषय भने रहस्यमय छ ।

महराको निकै लामो गुनासो सुनेपछि सिटौलाले पनि आफूलाई संसदीय निर्वाचन हराउनका लागि ‘गणतन्त्र विरोधी राप्रपासँग ओलीले साँठगाँठ गरेको’ गुनासो गरेका थिए ।